Symud i'r prif gynnwys

TESTAMENT CAMPBELL. 235 yrhaf tragywyddol, rnewn gwlad lle nad yw y gwynt poethlyd byth yn deifio, nac yn mallu neb o'r planigion nefol; ond a barhant yn evergreen, ac yn llawn eu blodau, yn oes oes- oedd! Nid wyf yn ammau na bydd rhai o'ch dar- llenwyr yn synu fy mod inor hiraethlawfi ar ol fy Merch; ond meddyliwyf mai dynion di-blant yw y cyfryw, neu nad ydynt hyd yn hyn wedicolli yr un o'u rhai anwyí; neu ynte eu bod yn perthynu yn nes i rywógaeth yr es- trys, "yr hon sydd gáled wrth ei cbywion, fel pe na byddent eiddo hi," nag y maent i'r teulu dynol. Yr wyf yn gofyn, A gaiff pob rhywogaeth, yn agos yn y greadigaeth fawr, yn ehediaid, yn ymlusgiaid, a phedwar -carn- oliaid y ddaeâr, ddangos eu teimladf.u galarus ar ol eu rhai bychain; ac na roddir cer.ad i mi ddangos fy ngalar a'm cwyrifan ar ol i y an- wyl Fehch, yr hon oedd yn werthfawrocach genyf nâ byd o aur ? Gwn i'od ugeiniau o udarllenydd'ion y Slcuen a roddant jryda mi ochenaid am ocíienaid, deigryn am ddeigryn, a Hef am lef, gan ddywedyî, '"'0, fy Merch ! —O, fy Mab !—mi a'thg'olíais, ac ni'th welaf mwy;" Ond pe gallwn ddweyd, gyda'r un sicrwycid ffydd ag y dywedodd Job a Tomas gynt, " Fy Mhrynwr,"—" Fy Arglwydd a'm Dtjw;" yna, er colli goreuon y ddaear, a phob cyfaill i droi ei gefn, mwynhawn y cyfan ynd'do Ef'. Hyn fyddo'm rhan. Amen. Pontypwl. Thomas Morris. O.Y.—Ar y •iOain o'r un mis, dac&rwyd ei iha.st farwol yn ymyl licn dý cyfarfod Penygaru, pryd yr ymgynnnllodd tyrfa o bobl ynghyd. Ýr ocdd am- ryw o Weinidogion yr Efengyì, o wahauol enwad- au, yn bresennol, yn gwi»«o e\i harwydd-alar, yn mblitb pa rai yr oedtl y I'arcb. D. Davies, A.Ü., otfeiriad y plwyf. Yn y tŷ cyfarfod, eweddiodd y Brawd T. Kenvin, a pliregethodii y Brawd Willi- ams, o Aberhonddu, yn Saesnaeg, a'r Brawd R. Pritchard,yn Gymraeg, oddiar Mattl). 21, 44, aJob 14,2. Ar làn y" bedd anerchodd y Brawd D. D. Evan.«, Pontrhydyryn, y gynnulleidfa, yn Saesnaeg, yn hynod doddedig ; a gortn arnom adael ein han- wyl Henrietta ar ein hol yn ei gwely pridd. O, mor anhawdd oedd ymadael! Yn hwyr Sabboth, y 14eg o Pehefin, pregelhodd y Brawd T. Thomas, Athraw Athrofa Pontypwl, bregcth gytnhwysiadol iawn ar yr achlysnr, yn y Tabcrnacl, i'r ieuenctyd, oddiwrlh Galar. 3, 27. Yr oerid tyrfa fawi o «raii- dawwyr yn bresennol. Rhoddodd y Saeson i l'yny eu haddoliad, a daeihant i'r Tabcrnacl i wrandaw eu Gweinidog. TESTAΫS3»T CAaSFBDSaS.. LLYTHYR V. Mr. Gomer,—Caniatêwch i mi, am un- waith etto, dywedyd gair ncu ddau wrth fy nghyfaill Q, ô barth yr ysgrif a ymddau<ios- oud yn Seuen Chwefror. Efe a ymdrecha ddahgos, ond yu ofer, bod cant a'hauncr o wahaniaethau mewn geiriau rhwng y ddau Gampbell, a hyny yn y pum pennod gyntaf o Dystiolaeth Mattlìew yr Efengylwr; a bod crynbedwar! mcwn athrawiaeth' Dealled y darllenydd fod yma ddau gwestìwn.—Yn gyn- taf, A oe.s-, mewn gwirionedd, gynnifer o i'ru- haniaethau mewn geiriau ao athrawiaeth, (rhaid pei-lio dweyrl uthrawiaethau,) rhwiig A. Campbell a O. Campbell, ag a ddywed Q? Yn ail, Oò' oes, a ydyw yn canlyn fod A. Campbell yn cyfeiliorni? Nid yw yr olaf weùi dyfod dan sylw etto, ac am hyny, ni a't gadâwn, er fy mod yn barod i'w gyfarfod ef, os mỳn, ar y tir hwn. Neu, os dewisa, ni a newidiwn yr ail gwestiwn, drwy osod y Cyf- ieithiad cyffredin yn lle G. Campbell, fel hyn : — A ydyw yn canlyn, oddiwrth fodgwa- haniaeih rhwng Testament Campbell a'r cyf- ieithiad cyffredin, mai y blatnaf sydd yn wallusf Ond at y pwnc. Dywed Q fodcant a hanner "o wahaniaeth- au mewn geiriau," rhwng y ddau Gampbell, yn y pum ))ennod gyntaf o Fatthew. I hyn y mae genyf rai gwrthebion:—I. Nid wyf yn caniatâu bod hath a has, approacheih ac ap- proaches, sendeth a send*, &c. yn eiriau jîwa- hanol. Terfyniadau gwahanol i'r un gairyw eih, ncu í/i,acs. Cystal fuasai iddo hae'ru mai geiriau gwahanol yw lapis, lapidis, lapi- di, lapidem, Lapidum, lapidibus, &c. ; neu bapto, bapso, bebapha, bebammai, bebamme- nos, &c, fel y gwnaeth rhai gwŷr dysgedig o'i flaen.—2. Nid yw Reign a reign, Hearen a ìiearen, Law a law, yn eiriau gwahanol. Yr un gair yw Iìeign a reign, ond bod un ysgrifenydd yn ei ddechreuefo R, a'rllall efo r. 3. l'an fydtlo un a gair ynddo ; mcgys Ì7i neu the, a'r llall heb yr un yn cyfateb ìddo, yr hyu a nodir gan Q efo dim ynddo, nis tlichon hyny f'od yn wahaniaeth mewn geir- iau; nid gwahauiaeth mewn geiriau yw y gwahaniaeth rhwng gair a dim gair. 4. Er y rhaid addcí' mai hid yr un gair yw ye ac you, indeed a verily, thou ac you, ac mai nicí yr un iiìith yw Christ a Messiah, an- gel a messenger, &c.; er hyny, uid yw ci waith yn eu gosod i lawr, ond "dangos èi ddi- ffyg o well rhesymau. 5. Nid tég ynddo oedd gosod yr un gair fwy nag unwatth yn ei gyfrif. Yroeddhynyyrun pcthâgofyn iddyn yr un ddyled ddwywaith. Nid yw ungaîrond un gair, er ei arfer gant o weiíhiau. Pe dy- wecìai bachgen, wetìi iddo weled yr uu gol- omen ugain o weithiau, ei fod wedi gweled ugain o golomenod, oni f'yddai yn dywedyd "í/;e íìiing which icas notf Ystyried eich go- hebydd y pethau uchod, ac ysgatfydd y gwel na fuas'ai raid iddo fod mòr ddrwg ganddo drosof. Hefyd cfc a ddywed, gyda'r un hyder, fel yr ymddengys, â dyn wedi ennilì ei bwnc, "nasgwyddài efe o'r blaen mai yr un peth oedd Athrawiaeth ac Athrawiaethaü; fel pe buaswn wedi dweyd i'r gwrthwyneb. Ond, oni ẃyr efe, pan osodìr rhywiif, uwch- law ü)ì.—deg, ugain, ncu gunt, o flacu gair, ei fod yn arwyddo mwy nag un, yn y Gymraeg, er na throir y gair bob amser i'r rhií' üiosog; megys, deg o'yn; dau frawd; can ceiniog; can tnesur; deuddeg dyscybl; &c. Ac a oí's rhyw wahauiaeth rhwng hyny, Q, &degoddynion ; dau o f'rodijr; cantogein- ioyau; cant o Jesurau ; deuddeg o ddyscybl- ion, &c. Yr wyf yn appelio at hoìl Ramadeg- wyr, Colc^wyr, 'Cymreigyddion, íforiaid, a Doctoriaid y Dywysogaetb, onid yr un peth, wrth siared Cymraeg, yw cau athrawiaeth, à clianl o athrawiaelhauÌ Y mae vr ysgrifenvdd hwn fel pe byrldai wedi colli'ci a'thrylith'a'i íldy.-geidiaeth yn ei Ulhyr diweddaf; a bratdd ha feddyliwn ei t'.nì wedi coili vsbrvdoliaeth Mr. Landis, &c.